Plac Plebiscytowy

Te­ren dzi­siej­szego Placu Ple­bi­scy­to­wego to miej­sce daw­nego, ist­nie­ją­cego od śre­dnio­wie­cza, przy­szpi­tal­nego cmen­ta­rza. Cmen­tarz ist­niał tu­taj do roku 1827, kiedy za­mie­niono go na park. Od 1897 roku w jego cen­trum stał po­mnik upa­mięt­nia­jący zwy­cię­ską wojnę Prus z Fran­cją z lat 187071. Sam co­kół po­mnika wy­ko­rzy­stali Po­lacy, któ­rzy po woj­nie po­wie­sili nań ta­blicę z oka­zji bi­twy pod Grun­wal­dem. Po­mnik prze­trwał do roku 1972 kiedy po nie­miec­kiej in­ter­wen­cji mię­dzy­na­ro­do­wej zo­stał osta­tecz­nie usu­nięty.

Ta­blica ulo­ko­wana na bu­dynku sądu, w któ­rym w okre­sie ple­bi­scytu 1920 roku mie­ściła się Mię­dzy­so­jusz­ni­cza Ko­mi­sja Ple­bi­scy­towa. Upa­mięt­nia trzech dzia­ła­czy: Jana Ka­spro­wi­cza, Fe­liksa No­wo­wiej­skiego oraz Ste­fana Że­rom­skiego. Na­pis brzmi: Pa­mięci wiel­kich twór­ców kul­tury pol­skiej, pa­trio­tów i orę­dow­ni­ków ludu pol­skiego na Po­wi­ślu w jego walce z pru­ską prze­mocą ta­blicę tę na bu­dynku Mię­dzy­na­ro­do­wej Ko­mi­sji Ple­bi­scy­to­wej po­święca spo­łe­czeń­stwo Kwi­dzyna. Dnia 10 XI 1963 r. w XXVI rocz­nicę otwar­cia Gim­na­zjum Pol­skiego w Kwi­dzy­nie.