ul. Kościelna 2, dom mieszkalny

Po­ło­że­nie:
W cen­trum mia­sta, na te­re­nie Przed­mie­ścia Gru­dziądz­kiego Usy­tu­owany w pół­noc­nej pie­rzei ulicy Ko­ściel­nej (do 1945 roku Kir­chen­strasse), na prze­ciw ko­ścioła pa­ra­fial­nego p.w. Wnie­bo­wzię­cia Naj­święt­szej Ma­rii Panny, ka­le­ni­cowo, około 20 me­trów od osi jezdni, wol­no­sto­jący. Przed fron­tem — od po­łu­dnia — znaj­duje się roz­le­gły ogró­dek kwia­towy oko­lony drew­nia­nym, współ­cze­snym pło­tem z na­sa­dze­niami bzu i śnie­gu­liczki two­rzące strzy­żone ży­wo­płoty. Od wschodu drzewa owo­cowe, od pół­nocy — na za­ple­czu — mu­ro­wany bu­dy­nek go­spo­dar­czy (ga­raże), od za­chodu wy­bru­ko­wany pod­jazd i po­je­dyn­cza lipa.

Okre­śle­nie obiektu/​funkcja:
Dom miesz­kalny.

Przed 1945 ro­kiem:
Dom miesz­kalny, jed­no­ro­dzinny.

Historia/​Datowanie:
Bu­dy­nek zbu­do­wany około 1880 roku w stylu neo­kla­sy­cy­stycz­nym, z bo­ga­tym wy­stro­jem ar­chi­tek­to­nicz­nym. W la­tach 60-tych w bu­dynku mie­ściło się przed­szkole.

Opis:
Bu­dy­nek mu­ro­wany z ce­gły, za­prawa wa­pienno-pia­skowa, tyn­ko­wany, tynki gład­kie, wa­pienne; na ele­wa­cjach bo­gaty de­tal ar­chi­tek­to­niczny z ce­gły i tynku oraz sztucz­nego ka­mie­nia (opa­ski okienne, gzymsy, fryzy, bo­nie, pi­la­stry, li­zeny); fun­da­ment z ka­mieni po­lnych, cio­sa­nych, wtór­nie obe­to­no­wany. Wznie­siony na pla­nie wy­dłu­żo­nego pro­sto­kąta, z obu­stron­nymi ry­za­li­tami środ­ko­wymi przy ele­wa­cjach wzdłuż­nych. Przed obu ry­za­li­tami drew­niane we­randy. Cał­ko­wi­cie pod­piw­ni­czony, pro­sto­pa­dło­ścienny, jed­no­kon­dy­gna­cyjny, na­kryty da­chem dwu­spa­do­wym (kar­piówka w ko­ronkę na ła­tach): oba ry­za­lity dwu­kon­dy­gna­cjowe, zwień­czone trój­kąt­nymi szczy­tami, z osob­nymi dasz­kami dwu­spa­do­wymi, pro­sto­pa­dłymi do ka­le­nicy da­chu głów­nego (na tej sa­mej wy­so­ko­ści, także kryte kar­piówką). Więźba da­chowa drew­niana, kon­struk­cji kro­kwiowo — pła­twio­wej, z po­dwójną ścianką stol­cową, stolce z mie­czami.

Wy­boru do­ko­nał Bo­gu­mił Wi­śniew­ski Główny Spe­cja­li­sta ds. Ochrony Za­byt­ków w Urzę­dzie Miej­skim w Kwi­dzy­nie, na pod­sta­wie: Kwi­dzyn — Ka­ta­log Za­byt­ków Ar­chi­tek­tury, Ma­ria Gaw­ry­luk, Da­riusz Bar­ton, 1996, oraz z tzw. Bia­łych Kart Obiektu. Fo­to­gra­fie z Gmin­nej Ewi­den­cji Za­byt­ków.