ul. Kościuszki 3, zespół dawnego młyna mechanicznego, obecne sklep

Po­ło­że­nie:
We wschod­niej czę­ści mia­sta, na te­re­nie dziel­nicy po­wsta­łej w la­tach 18801914 w związku z bu­dową li­nii ko­le­jo­wej, po za­chod­niej stro­nie to­rów ko­le­jo­wych li­nii do Gru­dzią­dza, w za­chod­niej pie­rzei ul. Ko­ściuszki (przed 1945 r. Bi­smarck­strasse), przy skrzy­żo­wa­niu z ul. 3 Maja (Wil­helm­strasse). Ze­spół usy­tu­owany na du­żej par­celi, od po­łu­dnia za­bu­dowa miesz­ka­niowa, od po­łu­dnio­wego — za­chodu za­kład usłu­gowy. W skład ze­społu wcho­dzą dwa bu­dynku pro­duk­cyjne daw­nego młyna usta­wione rów­no­le­gle, a także prze­bu­do­wana, nie­wielka por­tier­nia. Te­ren oto­czony współ­cze­snym ogro­dze­niem z me­ta­lo­wej siatki.

Okre­śle­nie obiektu/​funkcja:
Sklep

Przed 1945 ro­kiem:
Młyn me­cha­niczny, wła­ści­ciele: B. Mar­cus oraz L. Fla­tauer

Historia/​Datowanie:
Ze­spół młyna po­wstał 1898 roku, funk­cjo­no­wał pod na­zwą: Mar­cus & Fla­tauer. W 1946 roku bu­dynki pro­duk­cyjne zo­stały prze­kształ­cone po nie­wiel­kich ad­ap­ta­cjach dla po­trzeb hur­towni spo­żyw­czych. Od 1972 roku po ko­lej­nej ad­ap­ta­cji w ze­spole miesz­czą się hur­tow­nie Przed­się­bior­stwa Han­dlu Spo­żyw­czego i hur­tow­nia pry­watna. Ze­spół nosi ce­chy neo­go­tyku, cha­rak­te­ry­styczne dla bu­dyn­ków prze­my­sło­wych z pocz. XX wieku na te­re­nie Prus.

Opis:
Dawny bu­dy­nek pro­duk­cyjny — mu­ro­wany z ce­gły ce­ra­micz­nej li­co­wej, na­kryty spłasz­czo­nym da­chem kry­tym papą bi­tu­miczną na de­sko­wa­niu, więźba da­chowa kon­struk­cji drew­nia­nej, kro­kwiowo — jęt­kowa. Bu­dy­nek czte­ro­kon­dy­gna­cjowy z par­te­ro­wym anek­sem od wschodu, wznie­siony na rzu­cie wy­dłu­żo­nego pro­sto­kąta, jed­no­trak­towy, trój­dzielny. Ele­wa­cje w ce­gle li­co­wej, od kon­dy­gna­cji pię­tra ar­ty­ku­ło­wane na­prze­mien­nym ryt­mem li­zen i pro­sto­kąt­nych pły­cin. Li­zeny w ele­wa­cji bocz­nej wschod­niej wy­pro­wa­dzone w co­ko­łowe ster­czyny po­nad po­łać da­chową. Po­mię­dzy ster­czy­nami sze­roki fryz ze zdwo­jo­nymi ar­kad­kami. Pły­ciny ele­wa­cji prze­prute od­cin­ko­wymi otwo­rami okien­nymi z za­cho­waną sto­larką skrzyn­kową. Układ wnę­trza czę­ściowo prze­kształ­cony na sku­tek wpro­wa­dze­nia no­wych funk­cji.
Bu­dy­nek ma­ga­zy­nowy — mu­ro­wany z ce­gły ce­ra­micz­nej, ele­wa­cje wzdłużne tyn­ko­wane. Pod­piw­ni­czony, dwu­kon­dy­gna­cjowy, na­kryty spłasz­czo­nym da­chem dwu­spa­do­wym kry­tym papą bi­tu­miczną na de­sko­wa­niu. Okapy znacz­nie wy­su­nięte, koń­cówki kro­kwi de­ko­ra­cyjne za­cio­sane. Wznie­siony na pla­nie wy­dłu­żo­nego pro­sto­kąta z wie­lo­bocz­nym anek­sem przy ele­wa­cji po­łu­dnio­wej. Ele­wa­cja wschod­nia — szczy­towa, opra­co­wana w ce­gle li­co­wej, ar­ty­ku­ło­wana trzema li­ze­nami wy­pro­wa­dzo­nymi po­nad po­łać da­chu w ster­czy­nowe po­stu­menty zwień­czone kre­ne­la­żem, mię­dzy nimi pła­ski fryz two­rzący ro­dzaj at­tyki. Kon­dy­gna­cje prze­dzie­lone gzym­sem kor­do­no­wym (opa­ska ce­glana), górna kon­dy­gna­cja ślepa, w par­te­rze dwu­skrzy­dłowe drzwi i okno. Przed drzwiami mu­ro­wana z ce­gły rampa. Ele­wa­cja pół­nocna — wzdłużna, sy­me­tryczna, 20-osiowa, ar­ty­ku­ło­wana li­ze­nami i kor­do­no­wym fry­zem mię­dzy­kon­dy­gna­cjo­wym. Wzdłuż ele­wa­cji mu­ro­wana rampa prze­ła­dun­kowa.

Wy­boru do­ko­nał Bo­gu­mił Wi­śniew­ski Główny Spe­cja­li­sta ds. Ochrony Za­byt­ków w Urzę­dzie Miej­skim w Kwi­dzy­nie, na pod­sta­wie: Kwi­dzyn — Ka­ta­log Za­byt­ków Ar­chi­tek­tury, Ma­ria Gaw­ry­luk, Da­riusz Bar­ton, 1996, oraz z tzw. Bia­łych Kart Obiektu.