ul. Kościuszki 51, dom mieszkalny

Po­ło­że­nie:
We wschod­niej czę­ści mia­sta, na te­re­nie dziel­nicy po­wsta­łej w la­tach 18801914 w związku z bu­dową ko­lei, po za­chod­niej stro­nie to­rów ko­le­jo­wych li­nii do Gru­dzią­dza, we wschod­niej pie­rzei ul. Ko­ściuszki (przed 1945 r. Bi­smarck­strasse), wol­no­sto­jący. Po dru­giej stro­nie po­dwó­rza go­spo­dar­czego wy­stę­pują te­reny ko­le­jowe.

Okre­śle­nie obiektu/​funkcja:
Dom miesz­kalny, wie­lo­ro­dzinny.

Przed 1945 ro­kiem:
Dom wie­lo­ro­dzinny wznie­siony z prze­zna­cze­niem na miesz­ka­nia dla żo­na­tych pod­ofi­ce­rów.

Historia/​Datowanie:
Bu­dy­nek po­wstał rów­no­cze­śnie z bu­dową ko­szar ar­ty­le­ryj­skich, w ich naj­bliż­szym są­siedz­twie, w roku 1895 (data na cho­rą­giewce wia­tro­wej), od po­łu­dnia są­sia­do­wał z ko­lej­nym do­mem miesz­kal­nym, po­wsta­łym jako miesz­ka­nia dla bu­dow­ni­czych ze­społu. Wy­bu­do­wano go kosz­tem 63.793 ma­rek. Za­sie­dlony w roku bu­dowy, do dziś pełni swe funk­cje.

Opis:
Bu­dy­nek wol­no­sto­jący, mu­ro­wany z ce­gły ce­ra­micz­nej li­co­wej z uży­ciem zen­drówki, dwu­kon­dy­gna­cjowy, cał­ko­wi­cie pod­piw­ni­czony, na­kryty da­chem dwu­spa­do­wym (kor­pus główny), czte­ro­spa­do­wym (skrzy­dło po­łu­dniowe) i dwu­spa­do­wym po­przecz­nym do ka­le­nicy (skrzy­dło pół­nocne), wie­lo­po­ła­ciowe w ry­za­li­tach kla­tek scho­do­wych; wszyst­kie da­chy kryte da­chówka ce­ra­miczną — kar­piówką. Ob­róbki bla­char­skie z bla­chy cyn­ko­wej, da­chy anek­sów kla­tek scho­do­wych zwień­czone bla­sza­nymi igli­cami. Więźba da­chowa kon­struk­cji der­wa­nia­nej, z ele­men­tów tar­tych, kro­kwiowo-pła­twiowa. Dom wznie­siony na pla­nie wy­dłu­żo­nego pro­sto­kąta z wy­ry­za­li­to­wa­nymi obu­stron­nie skrzy­dłami bocz­nymi — pół­noc­nym i po­łu­dnio­wym, po­mię­dzy skrzy­dłami i kor­pu­sem głów­nym — w na­roż­ni­kach od frontu- pro­sto­kątne, płyt­kie aneksy kla­tek scho­do­wych z wej­ściami w par­te­rze.